Echte zussenliefde: "We ondersteunen Jozé waar we kunnen"

Jozé (70) woont bij Dichterbij in Boxmeer. Ze is geboren met een stofwisselingsziekte en heeft een verstandelijke beperking. Door haar ziekte en het verouderen is zij mentaal en fysiek hard achteruit gegaan. Hierbij speelt dementie ook een rol. Samen met haar zussen Liesbeth (81) en Willemien (79) haalt ze herinneringen op.

Willemien en Liesbeth, hoe zouden jullie Jozé omschrijven?

Willemien: “Ze is heel lief. Rustig en meegaand. Ze houdt van shoppen, mooie kleding en sieraden. Soms kan ze ook heel direct zijn. Als ze iets niet fijn vindt, dan kan ze wel eens een potje schelden.”
Liesbeth: “Op z’n Haags! Maar het is vooral een heel lieve schattebout. Ze houdt van muziek en is zelf ook muzikaal. Ze kan nog heel veel liedjes van vroeger meezingen, van Willeke Alberti, Elvis Presley, the Everly Brothers...”

Waar zijn jullie opgegroeid?

Liesbeth: “In Den Haag, we woonden midden in de stad. We hadden een heel warm gezin. Onze vader werkte bij justitie en onze moeder was onderwijzeres.”
Willemien: “Dat was in die tijd best bijzonder, toen pa en ma trouwden moest ma stoppen met werken. Dat was vroeger zo. Zo gauw het mogelijk was, is zij weer voor de klas gaan staan."
Liesbeth: “Ja dat klopt. Ze had in totaal zeven kinderen. Een van onze zusjes is voor haar eerste levensjaar overleden. Zij had ook een verstandelijke beperking. Net als onze andere zus Dini. Dini is 73 jaar geworden.”

Hoe was het om op te groeien met zussen met een verstandelijke beperking?

Willemien: “Wij waren al wat ouder toen Dini en Jozé geboren werden. Voor onze ouders moet het soms wel moeilijk geweest zijn. Jozé was vroeger ons knuffelbeertje.”
Liesbeth: “En dat is ze nog steeds! Dini en Jozé leken ook heel veel op elkaar. Het scheelt - denk ik - ook wel dat ze allebei vrij zelfstandig waren. Ze gingen vaak samen winkelen, dan gingen ze gewoon met het openbaar vervoer.”
Willemien: “Ja, elke vrijdag samen naar de Bijenkorf. Iets kopen en gezellig wat drinken.”
Liesbeth: “Jozé is nog steeds een stadsmens. Ook hier in Boxmeer gaat ze graag naar het centrum.en frietje eten of iets leuks kopen.”

Jozé glimlacht en knikt instemmend. Daarover gesproken. Hoe komen drie zussen uit Den Haag hier terecht?

Willemien: “Liesbeth en ik zijn allebei de Z-opleiding (opleiding voor de gehandicaptenzorg) gaan doen bij Maria Roepaan. Vandaar dat we hier naartoe verhuisd zijn."
Liesbeth: “En toen leerden we hier allebei onze mannen kennen en dan blijf je plakken. Uiteindelijk werd onze vader ziek. Toen hebben we voor mijn ouders en voor Dini en Jozé een woning gezocht in Gennep en zijn ze deze kant op gekomen.”

Hebben jullie allebei ook in de gehandicaptenzorg gewerkt?

Liesbeth: “Jazeker!”
Willemien: “Trouwens helemaal niet ingegeven door Dini en Jozé hoor. Wel door onze ouders. Zij zeiden dat we dat moesten doen. En in die tijd deed je dat dan.”
Liesbeth: “Maar we hebben er geen spijt van gehad toch?”
Willemien: “Nee hoor. Het is heel mooi en dankbaar werk. Je doet het werk met je hart. De begeleiders op de woning van Jozé hebben allemaal het hart op de juiste plek. Fijn dat er zo goed voor haar gezorgd wordt.”

Werken bij Dichterbij

Lees meer over werken bij Dichterbij

Wat is jullie mooiste herinnering samen?

Willemien: “Zo’n tien jaar terug zijn we met z’n vieren op vakantie geweest. Een weekend naar Drenthe in een luxe huisje. Samen lekker eten, wandelen en winkelen. Onze andere zus Maria kwam ook even langs, want die woont in de buurt. Heerlijk was dat!”
Liesbeth: “Ja, dat was super. Dat was ook precies op het juiste moment, want daarna zijn Dini en Jozé hard achteruit gegaan.”
Willemien: “Tijdens de vakantie was het al niet makkelijk. Weet je nog dat ze alleen een bad hadden en geen douche? Dat was lastig.”

We doen dit uit zussenliefde. Echte zussenliefde!
Willemien en Liesbeth
Zussen van Jozé

Hoe ziet de toekomst er voor Jozé uit?

Liesbeth: “In 2006 zijn we erachter gekomen dat Jozé en Dini een stofwisselingsziekte hebben. Wat heel veel duidelijkheid gaf. Jozé heeft de afgelopen jaren flink ingeleverd. Ook heeft ze dementie. Ze kan moeilijk slikken en zit in een rolstoel. Terwijl ze vroeger nog alles kon. Toen ging ze gerust veertien dagen op vakantie met de bus naar Oostenrijk. Wel met begeleiding, maar dat zou nu niet meer mogelijk zijn.”
Willemien: “We hebben hetzelfde traject natuurlijk al bij Dini gezien. Het is niet makkelijk, maar - waar we kunnen - ondersteunen we Jozé.”
Liesbeth: “Zeker. Dat doen we uit liefde. Echte zussenliefde.”

WIJ Magazine

Dit artikel is verschenen in WIJ Magazine.

Lees WIJ Magazine online