Naar inhoud
Coronavirus, actuele ontwikkelingen en maatregelen: Coronavirus Lees meer

Invoering Wet zorg en dwang

Bescherming

De Wet zorg en dwang (hierna: Wzd) beschermt mensen met een verstandelijke beperking tegen onvrijwillige zorg. De Wzd hebben we in 2020 goed kunnen ingevoeren. Teams werkten al snel volgens de nieuwe regels. 

Natuurlijk waren er ook vragen (zie: hiernaast). En tijdens het coronavirus ontstond verwarring; hoe verhoudt onvrijwillige zorg zich tot de maatregelen?

In het begin veel vragen

Zorgorganisaties, ook wij, kregen veel vragen over de Wzd. Het ministerie van VWS heeft die in hoog tempo beantwoord. Hierop hebben we werkkaders aangepast. Zo hebben we een ‘Handreiking vaststellen wilsonbekwaamheid’ vastgesteld en uitvoeringsprotocollen voor het toedienen van vocht / voeding / medicatie, insluiten en fixeren herzien. Medewerkers zijn via nieuwsbrieven geïnformeerd.

Wzd en coronamaatregelen

Tijdens de eerste coronagolf ontstond verwarring over de verhouding tussen coronamaatregelen en onvrijwillige zorg. Het ministerie van VWS heeft toen duidelijkheid gegeven: de Wzd is niet van toepassing op de uitvoering van regeringsmaatregelen in verband met het coronavirus. Daarbij gaat het vooral om het afzonderen van cliënten met een (vermoedelijke) besmetting, het beperken van bezoek, opschorten van dagbesteding en beperken van het gebruik van algemene ruimten. Ook hebben we onze teams op enkele onderdelen beperkt ruimte gegeven voor een versoepelde toepassing van de Wzd. 

In de tweede golf, in het najaar van 2020, is dat teruggedraaid. Handelingen die we als onvrijwillige zorg kwalificeren, passen we toe volgens de Wzd. Ook als ze uit coronamaatregelen voortvloeien. De Wzd is ons inmiddels zo vertrouwd dat dit ons weinig moeite meer kost.

Veranderingen voor de cliënt

De Wzd heeft voor de cliënt het nodige veranderd. Bijna alle handelingen waartegen de cliënt zich verzet, worden tot de onvrijwillige zorg gerekend. We kunnen die onvrijwillige zorg alleen uitvoeren als aan harde voorwaarden is voldaan. Daardoor biedt de Wzd, in vergelijking met de Wet BOPZ, een betere bescherming tegen willekeur en onnodige maatregelen.

Veranderingen voor de medewerker

Onvrijwillige zorg was vroeger beperkt tot maatregelen voor onvrijwillig opgenomen cliënten. Nu kan elke medewerker in elk cliëntcontact met onvrijwillige zorg te maken krijgen. Zodra je iets doet dat de cliënt niet wil, is de zorg onvrijwillig – en kun je alleen verdergaan als het werkelijk nodig en naar behoren geregeld is. Medewerkers zijn zich daardoor zo mogelijk nog bewuster geworden van het in principe vrijwillige karakter dat alle zorg voor onze cliënten dient te hebben.

Externe cliëntvertrouwenspersoon Wzd

Cliënten en verwanten kunnen met een vertrouwenspersoon praten over de zorg die ze krijgen. Dat kon altijd al met een onafhankelijke vertrouwenspersoon van Dichterbij, maar vanuit de Wzd zijn we verplicht dat er ook een externe cliëntvertrouwenspersoon Wzd is. Hiervoor hebben we afspraken gemaakt met Zorgbelang. Het (verplichte) advies na 6 maanden onvrijwillige zorg hebben we intern belegd; dat was in het overgangsjaar 2020 nog toegestaan. Voor 2021 hebben we met twee ketenpartners afspraken gemaakt voor extern advies over en weer.

Meer vrijheid door een speciale slaapzak

Rogier bonkt soms hard met zijn hoofd op de grond als hij zich niet lekker voelt. Daarom leggen begeleiders hem in een speciale slaapzak om te voorkomen dat hij zichzelf verwondt. Dit geeft hem meer vrijheid.

Lees meer

Ook onvrijwillige zorg moet bijdragen aan een beter leven

Accepteer cookies voor chat