Terugblik op het IASSIDD-congres in München

Leren van het verleden

Tijdens de presentaties voor alle deelnemers ging het over de toekomst en het verleden van de gehandicaptensector. Professor Bettina Lindmeier gaf een indrukwekkende presentatie over mensen met een beperking in nazi-Duitsland. Ook liet zij zien wat deze geschiedenis betekent voor het heden.

Ze vertelde hoe mensen met een cognitieve beperking werden uitgesloten, gedwongen werden gesteriliseerd en werden vermoord. Tegelijk maakte zij duidelijk dat uitsluiting niet alleen iets van vroeger is. Ook vandaag is het belangrijk om alert te zijn op ableïsme: vooroordelen en ongelijkheid rondom mensen met een beperking. Haar verhaal liet zien hoe belangrijk inclusie, zichtbaarheid en gelijke waardigheid zijn.

AI is meer dan een technische vraag

Filosoof dr. Benjamin Lange liet zien welke kansen kunstmatige intelligentie (AI) biedt. Hij besprak ook risico’s, zoals privacyproblemen, vooroordelen in systemen, discriminatie en de impact op het milieu.

Zijn belangrijkste boodschap was dat AI nu al verhalen vertelt over mensen met een verstandelijke beperking. Die verhalen zijn niet neutraal. Ze worden mede beïnvloed door vooroordelen en stereotype beelden op internet.

Daarom is de vraag welke verhalen AI in de toekomst vertelt geen technische, maar vooral een morele vraag. Voor Dichterbij betekent dit dat we technologie kritisch moeten blijven bekijken en gebruiken op een manier die past bij onze waarden.

Aandacht voor mensen met ernstig meervoudige beperkingen

Professor Bea Maes vroeg aandacht voor mensen met ernstig meervoudige beperkingen. Deze groep krijgt in beleid, onderzoek en de praktijk nog niet altijd voldoende aandacht.

Zij benadrukte dat goede zorg altijd samen met anderen vorm krijgt. Je leert iemand kennen en begrijpen in samenwerking met familie, naasten en professionals. Ook benadrukte zij het belang van het levensverhaal. Dat helpt om iemand echt te leren kennen en te begrijpen wat voor die persoon belangrijk is.

Voor onze praktijk bevestigt dit hoe waardevol samenwerking met het netwerk van cliënten is. Ook laat het zien hoe belangrijk onderzoek samen met mensen en hun naasten is, en niet alleen over hen.

Shaping the Future

Naast de presentaties voor alle deelnemers waren er veel sessies van onderzoekers, professionals en mensen met een beperking. Daar kwamen verschillende onderwerpen aan bod, zoals technologie en toegankelijk leren.

Een belangrijke boodschap was dat technologie zich moet aanpassen aan de gebruiker, en niet andersom. Digitale hulpmiddelen en leeromgevingen kunnen helpen om drempels te verlagen, zelfstandigheid te vergroten en beter aan te sluiten bij verschillende cognitieve behoeften.

Het congres liet ook zien dat we de toekomst samen vormgeven. Dat doen we met cliënten en verwanten, met verschillende disciplines rond de cliënt en met collega’s en organisaties uit andere landen.

Toekomstgericht werken vraagt om een combinatie van wetenschappelijke kennis, professionele expertise en ervaringskennis. Dat geldt voor zorg en ondersteuning, maar ook voor onderzoek, technologie en beleid.

Het congres bevestigde dat Dichterbij op veel gebieden al mooie stappen zet en dat er veel initiatieven zijn om trots op te zijn.

Nieuwe inzichten en inspiratie

Het bezoek aan IASSIDD leverde nieuwe inzichten en inspiratie op. Een van de belangrijkste lessen was dat inclusie niet vanzelf ontstaat. Het vraagt om bewuste keuzes in taal, beleid, onderzoek, technologie en dagelijkse ondersteuning.

Het congres gaf nieuwe inspiratie om verder te bouwen aan onderzoek en ontwikkeling die zichtbaar, bruikbaar en betekenisvol is voor cliënten, verwanten en medewerkers.